TÜRKİYE’DEKİ EBEVEYNLERİN ÇOCUKLARINA YÖNELİK SATIN ALMA DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA


Koç R. E.

BALKAN 14th INTERNATIONAL CONFERENCE ON SOCIAL SCIENCES, Skopje, Makedonya, 10 - 12 Ekim 2025, cilt.1, sa.1, ss.110-120, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Skopje
  • Basıldığı Ülke: Makedonya
  • Sayfa Sayıları: ss.110-120
  • Kocaeli Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Türkiye’deki ebeveynlerin çocuklarına yönelik satın alma davranışlarını etkileyen faktörleri incelemeyi ve bu faktörlerin demografik değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında ebeveynlerin demografik özellikleri, gelir düzeyleri, eğitim durumları ve tüketim alışkanlıkları detaylı biçimde analiz edilmiştir. Araştırmanın odak noktası ebeveynlerin, çocuklarının ihtiyaçlarına yönelik satın alma süreçlerinde etkili olan ürün kriterleri ve referans kaynaklarının tespit edilmesidir. Çalışmada, nicel araştırma tekniklerinden anket yöntemiyle Türkiye'nin farklı bölgelerinden 100 ebeveynden veri toplanmıştır. Verilerin analizlerinde SPSS 25 programından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ebeveynlerin en çok doktor tavsiyesi olan ürünleri çocukları için satın almayı tercih ettikleri görülmekte iken, indirimde olan ürünlerin ve kullanıcı yorumları ile tavsiye edilen ürünlerin de satın alma kararları üzerinde en önemli etkiye sahip olan diğer kriterler oldukları görülmektedir. Yakın çevreden tavsiye ile ürün satın alma eğilimi ise daha geride kalarak satın alma davranışlarına daha az etki etmektedir. Satın alma davranışını en az etkileyen referans kaynakları ise, ürün popülaritesi, sosyal medya influencer tavsiyesi ve televizyon reklamları olarak sıralanmaktadır. Ürünlerin popülerliği ve pahalılığı ebeveynlerinin satın alma davranışı etkilemede son sıralarda kalmaktadır. Gelir seviyesi yükseldikçe kaliteli ürün, bilinen markayı tercih etme ve temiz içerikli ürün satın alma eğiliminin ebeveynlerde arttığı görülmektedir. Eğitim seviyesi yükseldikçe ebeveynlerin bilinen markalı ürünleri ve temiz içerikli ürünleri tercih etme eğilimleri artmaktadır. Çalışma, firmalara hedef kitleye yönelik pazarlama stratejileri geliştirme noktasında yol göstermektedir. Araştırma, sınırlılıklarıyla birlikte yeni çalışmalar için öneriler de sunmaktadır. Çalışmada ilköğretim çağındaki çocukların ailelerinin satın alma davranışlarını etkileyen pek çok faktörü etkisi görülmektedir. Bu bağlamda, ebeveynlerin etkisi göz ardı edilmeden bütüncül yaklaşımlarla pazarlama stratejileri geliştirilmesi önerilmektedir.

This study aims to examine the factors influencing parents’ purchasing behavior toward their children in Turkey and to analyze whether these factors differ across demographic variables. Within the scope of the research, parents’ demographic characteristics, income levels, educational backgrounds, and consumption habits were analyzed in detail. The main focus of the study is to identify the product criteria and reference sources that influence parents’ purchasing decisions for their children’s needs.

Data were collected from 100 parents across different regions of Turkey through a questionnaire method, one of the quantitative research techniques. The data were analyzed using SPSS 25 software. According to the findings, parents primarily prefer to purchase products recommended by doctors for their children, while discounted products and those recommended through user reviews also have a significant influence on purchasing decisions. In contrast, the tendency to buy products based on recommendations from close acquaintances has a weaker impact on purchasing behavior. The least influential reference sources on purchasing behavior were found to be product popularity, social media influencer recommendations, and television advertisements.

Product popularity and high prices rank lowest in influencing parents’ purchasing behavior. As income levels increase, parents show a greater tendency to buy high-quality products, well-known brands, and items with clean or organic ingredients. Similarly, as education levels rise, parents’ preference for branded and clean-content products increases. The study provides guidance for companies in developing marketing strategies targeting their audience more effectively. Despite its limitations, the research also offers suggestions for future studies.

Overall, the findings indicate that various factors influence the purchasing behavior of families with primary school-aged children. Therefore, it is recommended that marketing strategies be developed through holistic approaches that take into account the significant role of parents