Gastronomide yemek fotoğrafçılığı üzerine bir alanyazın incelemesi (A Literature Review on Food Photography in Gastronomy)

Creative Commons License

Çakır M., Dülger Altıner D.

BİLSEL International Korykos Scientific Researches and Innovation Congress, Mersin, Türkiye, 26 Nisan 2025, cilt.1, ss.216-223, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Mersin
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.216-223
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Kocaeli Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Gastronomi kavramı, temel beslenme ihtiyacından doğmuş olup kültürler arası aktarımlarla zenginleşerek diğer disiplinler aracılığıyla gelişmiş, yemek yapmanın ötesinde içinde sanatı da barındıran bir multidisipliner kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Gastronomi kavramının sanat kavramı ile ilişkisi, yemek üretimi ve sunumunun, insanlarda estetik ve haz duygularını harekete geçirerek oluşturduğu etkiler şeklinde ele alınabilmektedir. Öte yandan yemekler, yenilebilir sanat olarak nitelendirilmekte, sanatsal ve felsefi açılardan değerlendirilmektedir. Bu bağlamda bu sanatı sunmanın araçlarından biri de yemek fotoğrafçılığıdır. Tarihi 1950’lere dayanan ve yapılan yemeklerin el ile çizimleriyle başlayan, ardından fotoğraflara dönüşen yemek fotoğrafçılığı, günümüzde bir iş kolu olarak yer almaktadır. Yemek fotoğrafçılığı yapan kişilerin fotoğrafçılık bilgilerinin yanında mutfak bilgilerine de hakim olması gerekmektedir. Yemek fotoğraflarında yer alan nesneler; tabak, örtü, garnitür ve dekoratif öğeler, ana ürünün bütünlüğünü destekleyecek şekilde konumlandırılmalı, fotoğraftaki ürünlerin lezzet, tazelik ve sunum gibi özellikleri vurgulanmalı, iştah açıcı bir izlenim oluşturmalı ve tüketiciyle duygusal bir bağ kurabilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sektörel olarak bakıldığında, otel ve restoran işletmeleri, fast food zincirleri ve yiyecek içecek üretimi yapan firmalar, yemek fotoğrafçılığını marka imajı ve satın alma davranışları ile pazarlama stratejilerine dahil etmektedir. Ancak buna rağmen yemek fotoğrafçılığı mesleğinin yeterli düzeye ulaşmadığı sonuçlarına ulaşılmaktadır. Araştırma kapsamında, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan döküman analiz yöntemi kullanılarak bir alanyazın çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda, yemek fotoğrafçılığı ve gastronomi alanına ilişkin çeşitli akademik ve sektörel kaynaklar sistematik bir şekilde incelenmiş; içerik analizi ile desteklenerek temalar belirlenmiştir. İncelenen kaynaklar sonucunda, yemek fotoğrafçılığına yönelik sektörel ilginin arttığı ancak mesleğin henüz kurumsallaşma ve profesyonelleşme sürecini tamamlamadığı, bununla birlikte gastronomi alanındaki akademik üretimin artırılması, sektörel eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve gastronomi eğitimi veren kurumlarda bu konulara yönelik uygulamalı ders içeriklerinin geliştirilmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. 

The concept of gastronomy originates from the fundamental need for nutrition and has evolved through intercultural exchanges, enriched by various disciplines, to emerge as a multidisciplinary concept that transcends mere cooking and incorporates artistic elements. The relationship between gastronomy and art can be interpreted through the aesthetic and pleasurable effects that food production and presentation evoke in individuals. Moreover, food is increasingly regarded as edible art and is assessed from both artistic and philosophical perspectives. Within this framework, one of the mediums for presenting this art is food photography. Food photography dates back to the 1950s, beginning with hand-drawn illustrations of dishes and eventually evolving into photographic representations. Today, it has established itself as a professional field. Practitioners of food photography are expected to possess knowledge not only in photography but also in culinary arts. Objects included in food photographs such as plates, tablecloths, garnishes, and decorative elements must be arranged to support the integrity of the main dish, emphasize qualities such as flavor, freshness, and presentation, create an appetizing impression, and establish an emotional connection with the consumer. From a sectoral perspective, hotel and restaurant businesses, fast food chains, and food and beverage production companies incorporate food photography into their marketing strategies to enhance brand image and influence consumer purchasing behaviors. Despite this growing importance, it has been concluded that the profession of food photography has not yet reached a sufficient level of development. Within the scope of this study, a literature review was conducted using the document analysis method, one of the qualitative research techniques. Accordingly, various academic and sectoral sources related to the fields of food photography and gastronomy were systematically examined, and themes were identified through content analysis. The results of the reviewed sources indicate that while sectoral interest in food photography is increasing, the profession has not yet completed its institutionalization and professionalization process. Furthermore, it is concluded that academic output in the field of gastronomy should be increased, sectoral training programs should be expanded, and applied course content on these subjects should be developed in institutions providing gastronomy education.