Yaratıcı Üretim Ekolojisinin Dönüşümü: Yapay Zekâ Destekli Sosyal Medya Dizilerinde İnsan, Yapay Zekâ, Takipçi ve Platform

CİDA 5th International Communication in Digital Age Symposium, Kocaeli, Türkiye, 15 - 17 Ekim 2026, cilt.1, ss.297-299, (Özet Bildiri)

Giriş

Üretken yapay zekâ araçlarının erişilebilirliğinin artması, dijital yaratıcı üretimde tekniklerin

yanı sıra görevlerin, kararların ve yaratıcı yetkinin dağılımını dönüştürmektedir. İnsan–YZ

ortak yaratımı literatürü bu dönüşümü doğrusal bir ikameden çok, yaratıcı failliğin yeniden

dağıldığı ve müzakere edildiği bir ilişki olarak açıklamaktadır. Faillik ve kontrol, girdiden

çıktıya ve geri bildirime uzanan süreçte farklı mekanizmalar aracılığıyla dağılmaktadır (Rafner

vd., 2025; Zhang vd., 2025).

Türkiye’de bu dönüşümün örneklerinden biri, burada “yapay zekâ destekli sosyal medya

dizileri” olarak adlandırılan anlatı biçimidir. Kavram, Instagram gibi platformlarda bölümler

hâlinde yayımlanan; görsel dünyası bütünüyle veya büyük ölçüde üretken YZ’yle oluşturulan;

karakter, olay örgüsü ya da anlatı dünyası bakımından süreklilik taşıyan içerikleri

tanımlamaktadır. Bu içerikler ardışık görsellikleriyle fotoromanı, dijital ve bölümlü yapılarıyla

webtoonu, kısa ve platforma özgü dizisellikleriyle mikrodramaları çağrıştırmaktadır. Burada

anlatısal dünya YZ aracılığıyla görselleştirilirken insan üretici kurgu, yönlendirme, seçim,

düzenleme ve yayımlama kararlarıyla sürece katılmaktadır.

Platformlaşmış kültürel üretimde içerikler, platform koşulları ve verileştirilmiş kullanıcı geri

bildirimleri doğrultusunda yeniden düzenlenebilmektedir. Bu yapı yaratıcı emeği, üretim

ritmini, üretici–platform ilişkisini ve geri bildirimin değer üretimindeki konumunu

dönüştürmektedir (Kim ve Yu, 2019; Nieborg ve Poell, 2018). Görünürlük, üreticinin sürekli

yönettiği bir koşula dönüşürken tanınma ve başarı beklentisi, algoritmik belirsizlikle birlikte

deneyimlenmektedir (Duffy vd., 2021). Dizisel anlatılarda takipçi de üretim sürerken sürece

katılabilmektedir.

Literatür bu ilişkileri çoğunlukla ayrı ele almaktadır. Çalışma, ilişkilerin aynı süreçte nasıl

işlediğine odaklanarak yaratıcı üretimi insan üretici, YZ, takipçi geri bildirimi ve platform

koşullarının katıldığı ilişkisel bir üretim ekolojisi olarak incelemektedir.