Kalkavan F. N., Altaş N.
JOURNAL OF SAKARYA UNIVERSITY FACULTY OF THEOLOGY (SAUIFD), sa.Advanced Online Publication, ss.1-21, 2026 (Hakemli Dergi)
-
Yayın Türü:
Makale / Tam Makale
-
Basım Tarihi:
2026
-
Doi Numarası:
10.17335/sakaifd.1755652
-
Dergi Adı:
JOURNAL OF SAKARYA UNIVERSITY FACULTY OF THEOLOGY (SAUIFD)
-
Derginin Tarandığı İndeksler:
Academic Search Ultimate (EBSCO), ATLA Religion Database, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), MLA - Modern Language Association Database, Directory of Open Access Journals, MLA International Bibliography
-
Sayfa Sayıları:
ss.1-21
-
Kocaeli Üniversitesi Adresli:
Evet
Özet
Bu çalışma gençlik döneminde bulunan bireylerin ahlaki tutumlarının ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışmasıdır. Çalışma kapsamında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 380 ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için 327 katılımcı ile toplamda 707 lise son sınıf öğrencisiyle görüşülmüştür. Verilerin toplanması aşamasında kişisel bilgi formu, geliştirilmesi hedeflenen Gençlik Dönemi Ahlaki Tutum Ölçeği (GEDATÖ) formu ve ölçüt geçerliği için İçsel Dini Motivasyon Ölçeğinden meydana gelen anket formu uygulanmıştır. Alan uzmanları, saha uzmanları ve dil uzmanından alınan değerlendirmeler sonucu 32 madde (1 madde kontrol sorusu) ile AFA uygulaması yapılmıştır. Bu aşamada elde edilen 3 faktörlü ve 13 maddeden oluşan yapının test edilmesi amacıyla DFA yapılmış ve uyum kriterlerinin sağlanmasıyla ölçek üç boyutlu yapısını korumuştur. Gençlik Dönemi Ahlaki Tutum Ölçeği; Hürmet, İtidal ve Hakkaniyet olmak üzere 3 faktörlüdür ve 13 maddeden oluşan bir yapıya sahiptir. Elde edilen bulgular, ölçeğin toplam varyansın %52,512’sini açıkladığını göstermektedir. Bartlett Küresellik Testi değeri ise 1192,109 ve Kaiser-Meyer-Olkin değeri ,831 olarak belirlenmiştir. Cronbach’s Alpha katsayısı ,860; Split-Half katsayısı ,828’dir. İçsel Dini Motivasyon Ölçeği ile Gençlik Dönemi Ahlaki Tutum Ölçeği arasındaki katsayı değeri ,294’tür ve iki ölçek arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<,01). Ölçek maddelerinin ayırt edicilik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla %27’lik alt ve üst gruplar arasında uygulanan bağımsız örneklem t-testi değerleri -7,819 ve -13,646 arasında değişmektedir ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<,01). Model uyum indekslerinin iyi düzeyde olması DFA sonucunda elde edilen yapının kuramsal temellere uygun olduğunu ve istatistiksel açıdan desteklendiğini göstermektedir. Sonuç olarak elde edilen bulgular Gençlik Dönemi Ahlaki Tutum Ölçeğinin ölçüm yeterliliğine sahip olduğunu ortaya koymaktadır.