AMBALAJ TASARIMLARININ NÖROPAZARLAMA YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ: YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ GÖZ TAKİP YÖNTEMİ UYGULAMASI


Koç R. E.

Social Science Development Journal, cilt.10, sa.51, ss.58-73, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte pazarlama alanında yeni araştırma yöntemleri gelişmektedir. Tüketicilerin satın alma davranışlarını etkileyen unsurları daha iyi anlayabilmek amacıyla, geleneksel yöntemler yerine sinir bilimi temelli tekniklerin kullanıldığı nöropazarlama, ambalaj tasarım sürecinde tüketicilerin dikkat ettiği noktaları belirlemeye olanak tanımakta ve bu sayede tasarımlar, tüketici algısına göre şekillendirilebilmektedir. Tüketicinin zihninin derinliklerini görebilmek amacıyla kullanılan nörobilim araçları ile tüketici davranışları pazarlama uzmanları tarafından anlamlandırılabilmektedir. Nöropazarlamada kullanılan yöntemlerden biri göz izleme yöntemidir. Göz izleme tekniği ile pazarlama uzmanları, tüketicinin göz hareketlerini takip ederek ürünler ve ambalajlar üzerinde odak noktalarını tespit edebilir. Gün geçtikçe daha fazla ilgi uyandıran nöropazarlama teknikleri günümüzde yapay zekâ destekli yazılımları ile de entegre olmakta ve tüketici davranışlarını kavrama ve analiz etme süreçlerinde pazarlama uzmanlarına çok değerli katkılar yaratmaktadır. Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ destekli göz izleme (eye tracking) tekniği ile bebek bezi ambalajları tasarımlarında tüketici algısındaki odak bölgeleri tespitetmek, tüketicilerin hangi alanlara ne derece odaklandıklarını ortaya çıkarmak ve ambalaj üzerinde tasarımsal olarak en çok ve en az dikkat çeken noktaları tespit etmektir. Yapay zekâ destekli göz izleme tekniği yöntemi kullanılan bu çalışmada bir markaya ait üç farklı tasarımda ambalaj seçilmiş, her bir tasarım üzerinde yazılar, şekiller ve görseller farklı yerlere konumlandırılmış, tüketicilerin hangi noktalara daha fazla dikkat ettikleri ve odaklandıkları incelenmiştir. Bu araştırmanın analiz süreçlerinde NeuroVision isimli yapay zekâ destekli izleme uygulamasından yararlanılmıştır. Analiz sonucunda, tüketicilerin ısı haritası, netlik değeri ve dikkatin toplandığı alanlar alt boyutlarında çeşitli noktalara farklı oranlarda odaklandığı, odaklanan bölgelerin her bir tasarımda farklılaştığı ve farklı ambalaj tasarımlarının tüketici algısını farklı oranlarda etkilediğisonucuna varılmıştır.

With the development of technology, new research methods are emerging in the field of marketing. Neuromarketing, which is one of the research fields that uses neuroscience techniques instead of traditional methods to gain a deeper understanding of the factors affecting consumers' purchasing behavior, can reveal the focal points of the consumer in packaging design processes and make arrangements according to consumer perception in design processes. Consumer behavior can be interpreted by marketing experts with neuroscience tools used to see the depths of the consumer's mind. One of the methods used in neuromarketing is the eye tracking method. With the eye tracking technique, marketing experts can detect focal points on products and packaging by following the consumer's eye movements. Neuromarketing techniques, which are attracting more and more attention, are now integrated with artificial intelligence-supported software and create very valuablecontributions to marketing experts in the processes of understanding and analyzing consumer behavior. The purpose of this research is to identify focal areas in consumer perception in diaper packaging designs using the AI-supported eye tracking technique, to reveal the areas consumers focus on to what extent, and to identify the most and least striking points on the packaging in terms of design. In this study, where the artificial intelligence-supported eye tracking technique method was used, three different designs of packaging belonging to a brand were selected, texts, shapes and visuals were positioned in different places on each design, and it was examined which points consumers paid more attention to and focused on. The artificial intelligence eye tracking application called NeuroVision was used in the analysis processes of this research. As a result of the analysis, it was concluded that consumers focused on various points in the heat map, clarity value and areas where attention is concentrated at different rates, the focused areas differed in each design and different packaging designs affected consumer perception at different rates.