Duyurular & Dokümanlar

1- Katzung & Trevor Farmakoloji Sınav ve Gözden Geçirme Editör: Bekir Faruk Erden Güneş Tıp Kitabevi - 2019
Duyuru
31.12.2019

Çeviri Editörünün Önsözü 

Sağlıklı ve başarılı bir tedavi için hekimlerin ilaçlar hakkında yenilenen bilgileri takip etmesi gerekmektedir. Katzung ve Trevor Farmakoloji - Sınav ve Gözden Geçirme kitabı, hekimlerin ve öğrencilerin farmakolojiyi gözden geçirmelerine ve her seviyeden sınavlarına hazırlanmalarına yardımcı olmak amacıyla düzenlenmiştir. Kitabın 11. baskısını Türkçeye çevirmeye karar verirken, en hızlı bir şekilde farmakolojik bilgileri gözden geçirme özelliği taşıması, konuyla ilgili mekanizmaların sade ve şematik bir şekilde anlatılması bizi etkiledi. O nedenle, bu çeviri kitabının ülkemizde Tıp, Diş Hekimliği, Sağlık Bilimleri Fakültelerindeki öğrencilerin farmakoloji öğrenimi için oldukça yararlı bir kaynak olacağı düşüncesindeyiz. Dr. Ezgi Bozkurt, Dr. Zuhal Kaltuş, Dr. Çiğdem Çengelli Ünel, Dr. Başak Dönertaş, Dr. Metin Yeliştepe, Dr. Nuşin Harmancı ve Dr. Öğ. Üyesi Fatma Nihan Cankara elinden gelen gayreti göstererek çeviriyi yapmışlardır. Kitabı dilimize kazandırırken, istemsiz yapılan hatalarımızın affedileceğini ümit ediyoruz. 

Kitap 61 ana konu içeren bölüm ve 4 ek bölümden oluşmaktadır. Her ana bölümün sonunda yer alan çalışma soruları, konuyu netleştirmek amaçlıdır. Her soruyu cevaplandırdıktan sonra, verilen cevapları incelemek daha derin öğrenme sağlayacaktır. Ek I’de test performansınızı geliştirmek için stratejiler isimli çok yararlı bir bölüm yer almaktadır. Ek 2’deki ilaçlar, sınavlarda çıkması muhtemel olan ilaçların bir derlemesidir. Her bir ilacın tanımının sonunda yer alan parantez içindeki rakamlar, ilaçla ilgili kitaptaki bölümleri göstermektedir. Ek III ve ek IV’te yer alan her biri 100 soru içeren kapsamlı sınavlar mevcuttur. Bu sınav sorularının bitiminde, her biri sorunun kısa bir açıklamasıyla ve daha çok bilgiye ulaşabilmek amacıyla ilgili bölümün numarasıyla beraber cevapları yer almaktadır. Sonuçta bir taraftan farmakoloji bilgilerini tekrar ederken, diğer yandan her seviyeden herhangi bir sınavda sorulabilecek sorulara, yatkınlık artışı planlanmıştır. Kitabın sonunda şekil ve tabloları da içeren çok ayrıntılı bir indeks te yer almaktadır. 

Sonuç olarak, farmakolog Gaddum’a göre “insanlar ilaçlar sayesinde ya da ilaçlara rağmen iyileşirler”. Bu kitabın, sağlık bilimleri öğrencileri ve çalışanlarının ilaçlarla ilgili güncel bilgileri akılda tutmasına yardımcı olacağı kanaatindeyiz. 

 

ÇEVİRİ EDİTÖRÜ: Prof. Dr. Bekir Faruk Erden 

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 

Katzung Çeviri Editöründen.pdf Creative Commons License

SAPYOSEKSÜALİTE
Sunum
18.12.2019

1- Sapyoseksüel kişiler genellikle entelektüellikten, zekadan ve zekice yapılan esprilerden hoşlanan kişilerdir.

2- Ayrıntıcılık, mükemmeliyetçilik sapyoseksüel kişiler arasında oldukça yaygındır.

3- İfadesi güçlü ve espri yeteneğini beğenen kişilerdenseniz sapyoseksüel olduğunuzu düşünebilirsiniz.

Stephan Hawking ile Evlenmek ve Sap....pdf Creative Commons License

DOPİNG HAKKINDA
Duyuru
18.12.2019

Prof.Dr. Erden’den doping uyarısı

Dinçer AKBİR- Alişan KOYUNCU/İZMİT(Kocaeli),(DHA

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bekir Faruk Erden, Rusya’nın doping nedeniyle uluslararası müsabakalardan men edilmesinin ardından sporculara doping konusunda uyarılarda bulundu. Kasların hızlı gelişmesi amacıyla genellikle hormon takviyesi içeren ilaçlar kullanıldığını söyleyen Prof. Dr. Erden, bu ilaçların doktor gözetimi altında kullanılmamasının ölüme varan sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA) tarafından doping kurallarına uymadığı gerekçesiyle Rusya’nın 2020 Tokyo Olimpiyatları ve 2022 Dünya Şampiyonası’ndan men edilmesi üzerine sporcuların kullandığı doping maddeleri de gündeme geldi. Merdiven altı spor salonlarında içerisinde ne olduğu belli olmayan maddelerin sporcuların kaslarını güçlendirmesi amacıyla damar yoluyla enjekte edildiğini söyleyen Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bekir Faruk Erden, sporcuları bilmedikleri maddeleri kullanmamaları konusunda uyardı. Kasların hızlı gelişmesi amacıyla genellikle hormon takviyesi içeren ilaçlar kullanıldığını söyleyen Prof. Dr. Erden, bu ilaçların doktor gözetimi altında kullanılmamasının ölüme varan sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Satranç oynamadan önce kafein içeren içecekler tüketilmesinin bile doping sayılabileceğini söyleyen Prof. Dr. Erden, "Doping nedeniyle Rusya’nın olimpiyatlara giremeyeceği haberiyle uyandık. Yani, genellikle doğu bloku ülkelerinde bu işlerin yaygın yapıldığı bilinir ve söylenir, ama kanıtlayamazlardı. Demek ki Dünya Dopingle Mücadele Kurumu bunu kanıtladı ve karar alındı. 4 yıllığına Rus sporcuların olimpiyatlara katılmasını yasakladılar. Bunun sebebi doping. Doping, gücünüzü artırmak için suni bir şekilde bir şeyler alarak diğerlerinin önüne geçmektir. Toplumun bildiği en önemli doping maddelerinden biri kafein. Aslında çok masum bir madde, ama satranç oynamadan önce kafein alan ile kafein almayan arasında bir fark oluyor. Satranç Federasyonu bunu fark ediyor. Birinin kafein içmesi suç değil, ama avantajlı hale geçiyor. Biz burada, tıp fakültesinde sınavlar yapıyoruz. Tıp öğrencileri bütün olaya hakimler. Çocuk psikiyatrisinde kullanılan amfetamin türü bir ilaç var. Şimdi tıp öğrencileri bu ilacı bulup, kırmızı reçeteli olduğu halde alıyorlar. Diğerlerine karşı avantajlı hale geliyorlar. Yan etkisi tabii ki var, fakat bunu yapan insan bu riski de göze alıyor. Bunlar sokakta da satılabiliyor. Bazen el altından disko gibi yerlerde satılan ilaçlar var. Bunu yapan kimyacılar var" dedi.

'DIŞARIDAN HORMON ALINDIĞINDA VÜCUDUN SİSTEMİ BOZULUR'

Son yıllarda spor yaparken kullanılan takviye gıdalarının kullanımının arttığını ifade eden Prof. Dr. Erden, "Ben spor merkezlerine uğradığımda, oradakilere farmakolog olduğumu söylediğimde bana, ‘Şu ilacı alsak kaslarımız baklava olur mu?’ diye soruyorlar. Ben de kendimi gösteriyorum. ‘Bakın ben farmakoloji profesörüyüm. Ben alsam o ilacı ben alırım‘ diyorum. Olsa öyle bir şey güzel olmaz mı? Sonuçta ben de göbekli kel bir adamım. Sonra bu arkadaşların kullandığını öğreniyorum. Kullandıkları maddeler hormondur. Hormon endokrin sisteme girer. Endokrin sistem saat gibi bir şeydir. Dokunduğunuz anda bozarsınız. Endokrin hocaları bunu iyi bilir, mesela tiroit hormonunuz veya kan şekerini ayarlayan insülin hormonunuz öyle oynamaya gelmez. Vücut onu ayarlar. Siz dışarıdan müdahale ediyorsunuz. Bu son derece yanlış bir durumdur" diye konuştu.

'BAŞARILI OLMAK İÇİN ALINAN HORMONLAR VÜCUT DENGESİNİ BOZUYOR'

Spor müsabakalarından önce alınan takviye kimyasallar ve hormonların vücudun genetiğini değiştirdiğini açıklayan Prof. Dr. Erden, şöyle konuştu:

"Arkadaşlarımız özellikle erkeklik hormonu, testesteron kullanıyorlar. Bunun batı versiyonu da var, doğudan gelen ampuller de var. Bunları görüyorum. Bu testesteronu erkekler kullandığında testisler görevini bırakıyor. Belli bir süre kullandığınızda testisleriniz küçülüyor ama sporda başarılı olabiliyorsunuz. Sonrasında ilacı kesmek zorundasınız. Kestiğinizde erkeklik gücünüzün azaldığını hissediyorsunuz. Sağa, sola soruyorlar, ‘Ben testesteron aldım. Testislerim küçüldü. Ne yapmam lazım?’ diye. Yahu bu olacak iş değil. Bunu biz hastanede bile manipüle edemeyiz. Siz evde ya da spor merkezinde bunu nasıl yapabilirsiniz? Aynı şey kadın sporcular için de geçerli. Onlar da testesteron alıyorlar. Sert kıllar çıkıyor. Erkeksi tavırlar baş gösteriyor, ses kalınlaşıyor. Bu sefer yarışma bittiğinde, tekrar kadınsı olmak istiyorlar. Yine testesterona karşı başka maddeler almak gerekiyor. Bu durumlar vücuda geri dönüşü olmayan zararlar verebilir."

'YAN ETKİLERİ KALP KRİZİNE YOL AÇABİLİR'

Alınan takviye gıdaların çeşitli rahatsızlıklara yol açabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Erden, "Tıp fakültelerinde endokrin bölümümüz var. Oradaki hocalarımız bile bu işi yaparken çok dikkatli yaparlar. Ama spor merkezinde veya herhangi bir yerde miligramı belli olmayan, ana maddesinin kesifliği belli olmayan ürünler kullanılıyor. Bu kullanılınca da yan etkiler oluyor. Yan etkilerden bizim en çok korktuğumuz kalp üzerinde olan yan etkilerdir. Bazıları aritmiye sebep oluyor. Aritmi olunca da kalp krizi geçirip ölüyorsunuz. Kimse aslında neden öldüğünüzü bilmiyor. Kalpten öldü deniliyor. Kalpten ölmek toplumumuzda şerefli bir ölüm olarak görülüyor. Halbuki, arkadaki gerçeğe baktığınızda arkadaşımız spor yapıyor. Bir an önce kas yapmak istiyor ya da güçlü olmak istiyor. Halter kaldıracak, kaslarını bir an önce güçlendirmek istiyor. Ona o spor merkezindeki bu işe aklı yeten bazı insanlar androjen, yani erkeklik hormonu öneriyorlar. Dozu belli değil, ne kadar kullanılacağı belli değil. Bizim toplumumuzda şöyle bir şey var, kanayan bir yara bu. Resmen başımız belada. Bilmediğin maddeyi almayacaksın arkadaş. Hele ki içinde ne olduğunu bilmediğin maddeyi parentaral yolla, yani iğneyle hiç almayacaksın. Ne kadar büyük bir risk. Hap içip sonra acile geldiğinizde, eğer bağırsaklarınızdaysa bizim onu almamız kolaylaşır. Fakat, damara verilen veya kasa verilen bir şeyi geri alamayız" dedi. 

'BİLMEDİĞİNİZ İLAÇLARI VÜCUDUNUZA YÜKLEMEYİN'

Merdiven altı spor salonlarında alınan takviye ilaçların ölüme kadar sürükleyen yan etkileri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Erden, şöyle konuştu:

"Bazı insanlar bize başvuruyorlar. ‘Kaza yaptım. Kaza yerinde, hiç alkol almadığım halde alkollü çıktım’ diyorlar. Bunun sebebini soruyorlar. Böyle bir şey pek yoktur. Biz de kurcaladık. Sonunda, bazı diş temizleme ve ağız yıkama losyonlarının içerisinde alkol olduğunu bulduk. Belki öyle bir şeyi yutmuş olursanız kanınızda alkol çıkma ihtimali mümkün. Fakat bu çok ince bir iş. Oradan yırtamazsınız. ‘Efendim, ben istemeyerek bir şey yedim. O da alkol haline geldi’ diye bir şey yok. Bu durum amfetamin türü ilaçlarda da böyle. ‘Bana bilmediğim bir şey verdiler. Ben de içtim. Sonra kanımda bir şey çıktı’ diyorlar. Yahu içme o zaman kardeşim. Bilmedin bir şeyi içme. Şimdi siz bu kadar hassas bir mekanizmaya, bilmediğiniz ve özellikle üzerinde doğu blok ülkelerinin harfleri olan ampulleri kullanıyorsunuz. Doz belli değil, doz aralığı belli değil. . Sonuçta da, diyelim ki genç bir delikanlı endokrin bölümüne hasta olarak geliyor. Oradaki doktora, ‘3 ay boyunca bir şey kulandım. Kullandığım ampul budur. Çarpıntı oluyor, geceleri uyuyamıyorum, kıllanmam arttı, testislerim küçüldü’ gibi şikayetlerde bulunuyor. Bizim oradaki öğretim üyelerimiz de anında durumu anlıyor. Pratisyen hekim arkadaşlarımız bile anlar bunu. Çünkü hormon mekanizmasının çalışma sistemi şöyledir; dışarıdan bir şey verirseniz, içerideki sistem durur. Bu kadar basit. Siz içerideki sistemi durdurursanız, bunu dışarıdan verdiğinizde bütün ömür boyu vermeyeceğinize göre belli bir süre sonra keseceksiniz. Bunu kestiğinizde sizin hormon yapan sisteminiz bunu yapamaz hale gelmiş olur. Vücut çökmüş olur.  Toplumumuza özellikle söylemek istediğim şey şu, öncelikle Google işinden vazgeçin. Çünkü internetten bulunan bilgi bazen ters tepiyor. İkincisi, bir şey kullanmadan önce mümkün olduğu kadar bir hekime sorun. Çünkü, kardiyolojik bir probleminiz olabilir. Sizde aritmiye sebep olabilir. Heyecanınız çok yüksek olabilir. Kullandığınız ilaç sizde ani bir aritmi yapar ve ölüme sebep olur. Hiçbir şey olmasa bile, böyle bir şey kullanıp da sonra rezil olmanın bir gereği yok. Sporda başarılı olmak için veya sınavda başarılı olmak için bu işlere girmenin bir anlamı yok."

gazeteyedemeç.pdf Creative Commons License

ZEKA NEDİR?
Sunum
18.12.2019

Zeka, karşılaşılan problemleri çözme yeteniğidir.

ZEKA NEDİR.pdf Creative Commons License

DOPİNG VE FARMAKOLOJİ
Ders Notu
18.12.2019

Konya Karatay Medresesi'nin kapısında taş süsleme içinde yazılmış olan bir hadiste: "Sormasını bilmek, bilimin yarısıdır" diyor. Arapçası “es sual'u nısf-ul-ilm"dir (1251). Biz bu kitapta zihinsel ve bedensel performansımızla ilgili doğru sorular sorup, kanıtı olan ve bilimsel olarak kanıt düzeyi yüksek kalitede olan, yanıtlar vermeye çalışacağız. Kitabımızın bilgi seviyesi, en az lise-üzeri bireylere hitap etmektedir. Zihinsel ve bedensel performans açısından, ihtiyaç duyulduğu anlarda, doping nasıl yapılır sorusuna doğru yanıt arayan, teknik bilgiler içermektedir.

Günümüzde, sağlığımızla ilgili bilgi bombardımanı altında yaşıyoruz. Google™ Amcadan elde ettiğimiz sağlık bilgilerini, bir cep telefonu olarak kabul edelim. Son model iPhone ya da Samsung™ sahibi insanlar, eski ev telefonlarının çok daha sade ve samimi olduğunu söylüyorlar. Ve bu insanlar, kütüphanemdeki kitabımdan elde ettiğim net bilgileri özlüyorum. Kitaplarımı daha çok seviyordum. Yazarını canlı olarak tanıyordum. Onlara dokunabiliyor ve hatta kokusunu alabiliyordum. Kitaplar, daha sade ve insan algısına uygun bir araçlardı. Sayfa kenarına notlar alabiliyordum, notlarım yazdığım yerde yıllarca dururdu. Aklımda daha fazla bilgi ve detay kalırdı. Kütüphanemde aradığım kitabı ve kitap içindeki bilgiyi kısa sürede bıraktığım şekilde buluyordum. Kitaplarıma ve kütüphaneme yeniden ihtiyacım var. Onlara haksızlık etmişim. IPhone ve Samsung’u sevemedim, Google Amcanın verdiği sağlık bilgisine güvenmiyorum. Hep şüphe içinde bırakıyor. Kaynak ve kaynağın kalitesinden emin olamıyorum. Sonuç olarak, ev telefonuma haksızlık etmişim diyorlar.

Google Amcamıza, sık bademcik iltihabı olan çocuklar hakkında soralım. Dinlenmek, su kaybını önlemek, sigara dumanını önlemek ve bol miktarda sıvı içmek, sağlıklı önerilerdir. Rahatsızlığı azaltmak için, “tuzlu su ile gargara yapabilir ve boğaz pastillerini kullanabilirsiniz”, şeklinde bilgiler de güzel bilgidir. Fakat dondurma yemek bademcik iltihabı ilişkisini merak ederseniz?  Dondurma gibi soğuk yiyecekler, boğaz ağrısını yatıştırır, iyi gelir, bilgisine ulaşırsınız. Buz blokları ve buz parçacıkları ya da buzlu-tuzlu suları yutmak bademcik iltihabında yararlıdır bilgisi, karşınıza çıkar. Bu bizim kadim bilgilerimize ters gelen bilgidir. Kafamız karışmaya başlamıştır. Sık bademcik iltihabı olan çocukların tonsillerini aldırmaya kalkışmak doğru mu? sorusunun yanıtını aramak, sizi kesinlikle bunalıma sokar. Kazara, Harvard Üniversitesi'ndeki sağlık ekonomisti olan Amitabh Chandra’ya ulaşabilirseniz, “Tonsillektomiler, radikal prostatektomilerde de olduğu gibi, risklidir bilgisi karşınıza çıkar. Radikal prostatektomi birçok merkezde lokalize prostat kanseri tedavisi için standart bir tedavi olarak kabul edilmektedir. Fakat, ameliyat sonrasında idrar kaçırma ve iktidarsızlık yan etkileri sebebiyle sorun varmış”. Google Amcamız, bizi öyle bir noktaya taşır ki, tonsillektomi derken, dondurma derken prostatektomiye geldik! Hani, sade, samimi ve net bilgiye, daha hızlı bir şekilde erişecektik?

Biz iki Farmakolog, son 20 yıldan beri, sıçanlar ve fareler üzerinde deneyler yapıyoruz. Görebildiğimiz kadarıyla, yan etkisi olmayan ilaç, hatta madde yoktur. Küçük bir yan etki olacak korkusuyla, “zihnimizi ya da bedenimizi canlandıran” ilaçlara ya da maddelere karşı duyarsız kalamayız. Avokadodan zencefile, enerji içecekleri (Powerade ya da RedBull) dahil, kafeinden pirasetama, ritalinden atomoksetine, testosterona, alkol ve esrara zihinsel ve bedensel doping yapma açısından, bilimsel kalite derecesi yüksek kanıtlar aramaya çalıştık.

Paracelsus (1493 – 1541) “Bütün maddeler zehirdir. Zehirli olmayan madde yoktur. Zehir ile tedavi edici olanı ayıran şey doğru dozdur.” diyerek, doza yani miktara dikkat edilmesi gerektiğini söylemiştir. Örneğin, gereğinden fazla suyu vücudumuza yüklediğimiz zaman aşırı terleme, su zehirlenmesi, hiponatremi gibi birçok felaketi de aynı zaman da yaşayabiliriz. Hiponatremi fazla su tüketildiği zaman, kanda sodyum ve elektrolit düzeyinin hemen düşmesi ve böbreklere yüklememiz gereken suyu birden ve fazlasıyla yüklediğimiz zaman, su kandan beyin hücrelerimize ulaşabilir ve bu da komaya girmemize sebebiyet verebilir.

Aralık-2019 tarihli bir kararla, Dünya Dopingle Mücadele Kurumu (WADA) İsviçre'nin Lozan kentinde yaptığı toplantıda, Rusya'nın 4 yıl boyunca tüm uluslararası spor müsabakalarından men edilmesi kararı aldı. Rusya, Dünya Anti-Doping Kurulu'nun (WADA) incelemesi sonucunda 4 yıllığına olimpiyatlardan ve birçok spor dalından men edildi. Buna göre Rusya, 2020 Olimpiyatları ve 2022 Dünya Kupası'nda yer alamayacak.

Marketlerde bilişsel ve bedensel performans artıran içeceklerin ve besinlerin neler olduğunu anlatan, onlarca kitap mevcuttur. Biz, mümkün olduğunca yüksek kalitede bilimsel kanıtlar göstererek, bu konulara açıklık getirmeye çalıştık. Kitabımızın kolay anlaşılabilmesi için, ilk bölümde, okuyucunun bilimsel kanıt kalite seviyesini nasıl değerlendirebileceğini açıklamaya özen gösterdik. Kitabımızda, bütün gayretimize rağmen gözden kaçan bazı yanlışlıkların olacağı kesindir, okuyucunun bizi bağışlamasını ya da Google™ Amcadan daha doğrusuna ulaşmasını dileriz.

 

DOPİNGFARMAKOLOJİSİ.pdf Creative Commons License

İLAÇ ETKİLEŞMELERİ
Sunum
18.12.2019

Çoklu ilaç tedavileri kaçınılmaz olarak ilaç-ilaç etkileşmelerine neden olabilmektedir. Bu durum ciddi sağlık sorunlarına yol açmakta ve hastaların zarar görmesi durumunda malpraktis açısından da hekimleri sorumlu hale getirmektedir. Çoklu ilaç tedavisi rejimleri her zaman için olumsuz etkileşme riskini taşırlar. Çoklu ilaç tedavisi rejimleri hem hekimleri bunaltmakta ve hem de olumsuz etkileşme riski taşımaları nedeniyle, bu tedavi rejimlerinin güvenliliğini sorgulanır hale getirmektedir. Bu yazıda, ilaç-ilaç etkileşmeleri hakkında genel bilgiler yanında önemli etkileşme örnekleri verilecektir. ilaç etkileşmeleri.pdf Creative Commons License

GENEL FARMAKOLOJİ BİLGİSİ
Ders Notu
18.12.2019

 GENEL FARMAKOLOJİ

  1. 1. GENEL FARMAKOLOJİ
  2. 2. İnsanın ilaca olan etkisi? Farmakokinetik faz İlacın insana olan etkisi?FarmakoDinamik faz (Drug effect)
  3. 3. İlaçların %50’sinin iyonize olduğu pH değeri? İlaçların değişmeyen parametresi? pKa
  4. 4. Farmakokinatik faz aşamaları? Absorbsiyon Dağılım Metabolizma Eliminasyon
  5. 5. Absorbsiyonu hızlandıran durumlar? Sıvı ilaç form Küçük moleküler yapı Lipofilik = Noniyonize ilaç Yüksek kan akımı Artmış ince barsak transit süresi
  6. 6.  Asit madde ile zehirlenmede? İdrar bazikleştirilirBazik madde ile zehirlenmede? İdrar asitleştirilir İdrarı bazikleştirmek için? Sodyum bikarbonat İdrarı asitleştirmek için? Amonyum klorür
  7. 7.  Biyoyararlanım hesabı? OranBiyoyararlanımı gösteren en iyi parametre? Eğri altındaki alan (EAA)
  8. 8. Absolü Biyoyararlanım Denek? Bir kişi Uygulama yolu? Değişik Kıyas?Uygulama yolları arasında
  9. 9. Relatif Biyoyararlanım Denek? Birçok kişi Uygulama yolu? Aynı Kıyas? Farklı şartlar arasında
  10. 10. Biyoeşedeğerlilik şartları? Aynı madde Aynı doz Aynı farmasötik şekilBenzer (%80-125) biyoyararlanım
  11. 11. Kararlı Durum KonsantrasyonuDüzeyi etkileyen parametreler? Doz Doz aralığı Biyoyararlanım Klerens Ulaşma süresini belirleyen? İlacın yarı ömrü
  12. 12. Presistemik Eliminasyon En sık geliştiği organ? KaraciğerTok karna alımda biyoyararlanım? Artar
  13. 13. Karaciğerde belirgin presistemik eliminasyona uğrayan ilaçlar? Beta blokörler Narkotikler Seks hormonları
  14. 14. Presistemik Eliminasyon Bağırsak mukozasında?Metildopa, Karbidopa, Levodopa Bronş mukozasında? Nikotin, İsoproterenol
  15. 15. Enterohepatik SirkülasyonEn fazla etkilenen ilaçların yapısı? Lipofilik İlacın etki süresi? Uzar
  16. 16. Belirgin enterohepatik sirkülasyona uğrayan ilaçlar? Dijitoksin Steroid Morfin
  17. 17. Plazma Proteinlerine Ba ğlanmaYüksek oranda bağlanan ilaçlar? Lipofilikler İlacın yarı ömrü? Uzun İlaç etkileşim ihtimali? Fazla
  18. 18. Plazma Proteinlerine Ba ğlanma İlacın etki eden formu? Serbest formİlacın eliminasyona uğrayan formu? Serbest form İlacın depo hali? Bağlı form
  19. 19. En fazla bulunan plazma proteini? Albumin Albumine bağlanma? Nonspesifik Reversible Albumin’i azaltan hastalıklar? Karaciğer yetmezliği Nefrotik sendrom
  20. 20. Alfa-1 asit glikoproteine bağlanan ilaç? Stres ve inflamasyonda etkisi azalan lokal anestezik? Lidokain Lipoproteinlere bağlanan ilaç? Uygulama öncesi kan lipit profili bakılması gereken? Siklosporin
  21. 21. Gama-globulin’e bağlanan ilaç?Multiple myelomda kullanılmaması gereken kas gevşetici? Tubokürarin 
  22. 22.   Yanlış yüksek sanal dağılım hacmi nedeni? Sekestrasyon EliminasyonYanlış düşük sanal dağılım hacmi nedeni? Plazma proteinlerine bağlanma
  23. 23. Yükleme doz hesabında kullanılan parametre? Sanal dağılım hacmi İdame doz hesabında kullanılan parametre? Klerens
  24. 24. Sekestrasyon Çizgili kaslarda biriken? Kaşektik hastada etkisi artan? Dijitaller Retinada biriken? Makulopatiye neden olabilen?Periyodik fundus muayenesi gereken? Klorokin
  25. 25. Sekestrasyon Tiroid bezinde biriken?Tiriod kanser tedavisinde yeri olan? İyot Keratinize dokularda biriken? Dermatofitozda etkin antifungal? Griseofulvin
  26. 26. Sekestrasyon Kemiklerde biriken?Fetusta kemik anomalilerine neden olabilen? Tetrasiklin
  27. 27. Redistribüsyon nedir? Etki sonlandırma şeklidir Eliminasyon değildir!Redistribüsyonla etkisi sonlandırılan ilaçlar? Lipofilik SSS ilaçları
  28. 28. Metabolizma Faz I reaksiyon amacı? İlacı inaktive etmek Faz II reaksiyon amacı?İlacı polarize (= iyonize) etmek
  29. 29. Etki etmesi için aktive olması gereken? Ön-ilaçİnvitro etki etmeyen invivo etki eden? Ön-ilaç Etkisi görece geç başlayan? Ön-ilaç
  30. 30. KC yetmezliğinde etkisi azalan? Ön-ilaç Lokal uygulanmayan? Ön-ilaçMetabolize olunca etkisi başlayan? Ön-ilaç
  31. 31. Faz I reaksiyon çeşitleri? Oksidasyon Redüksiyon Kopma
  32. 32. Oksidasyon enzimleri?Mikrozomal enzimler (cyp P450)Nonmikrozomal enzimler (MAO)
  33. 33. Mikrozomal Enzimler Bulunduğu organel?Düz endoplazmik retikulum İçerdiği iyon? Demir
  34. 34. Mikrozomal Enzimlerİlaç metabolizmasından en sık sorumlu olan? 3A4
  35. 35. Mikrozomal Enzimler Fenitoin’i metabolize eden? 2C9 Alkol’ü metabolize eden? 2E1Sıklıkla genetik polimorfizm izlenen? 2D6
  36. 36. Mikrozomal Enzimler İndükleyenler? Kronik alkolizm Rifampin Fenitoin Karbamazepin Griseofulvin Barbitüratlar Sigara dumanı
  37. 37. İndüksiyon & İnhibisyon Proton pompa inhibitörü? Omeprazol  Anti-HIV ilaç? Ritonavir Anti-tüberküloz ilaç? İzoniazid Antiinflamatuar ilaç? Fenilbutazon
  38. 38. N-asetilasyona uğrayanlar ilaçlar? Hidralazin İzoniazid Prokainamid Sulfonamid
  39. 39. Genetik PolimorfizmEn sık faz I reaksiyonu? Oksidasyon En sık mikrozomal alt tip? CYP2D6En sık faz II reaksiyonu? N-asetilasyon
  40. 40. Genetik Polimorfizm İzoniazid? Periferik nöropati   Hidralazin? Lupus benzeri tablo Süksinilkolin? Uzmış apne
  41. 41. Genetik Polimorfizm Tolbutamid? Kardiyotoksite Markaptopurin? Miyelotoksite
  42. 42. Eliminasyon Organı Hidrofilik ilaçlar? Böbrek Lipofilik ilaçlar? Karaciğer
  43. 43. Eliminasyon Organı Safradan atılanlar? Lipofilikler Akciğerlerden atılanlar? LipofiliklerVücutta metabolize olmayanlar? Hidrofilikler, Böbrek
  44. 44. Sıfırıncı Derece Kinetik Örnekler? Heparin Alkol Fenitoin Salisilat
  45. 45. İlaç Uygulama Şekilleri En yüksek biyoyararlanım? İntravenözEn yüksek presistemik eliminasyon? Oral
  46. 46. İlaç Uygulama Şekilleri En hızlı absorbsiyon? İnhalerPresistemik eliminasyonu azaltanlar? Rektal Sublingual
  47. 47. İlaç Uygulama ŞekilleriSistemik cilt ilaç uygulama şekilleri? Transdermal Subkütan Lokal cilt ilaç uygulama şekilleri? İntrakütan Perkütan
  48. 48. Transdermal Uygulama Antianjinal? NitrogliserinHareket hastalığı tedavisi? Skopolamin
  49. 49. G Proteinleri Bulundukları yer?Hücre membranında intraselüler yüzeyde Reseptörleri? Membranı 7 kez kateder
  50. 50. G ProteinleriEksitatör olanlar? Gs, Gqİnhibitör olanlar? Gi
  51. 51. G Proteinleri İkinci habercisi cAMP olan? Gs, Giİkinci habercisi DAG & IP3 olan? Gq
  52. 52. G ProteinleriProtein kinaz A’yı aktive eden? cAMPProtein kinaz C’yi aktive eden? DAGProtein kinaz G’yi aktive eden? cGMP
  53. 53. G ProteinleriKalsiyum salımını artıran? IP3Gs ile kenetli reseptörler? Beta, D1, D5
  54. 54. G ProteinleriGi ile kenetli reseptörler? Alfa-2 D2, D3, D4 M2, M4Gq ile kenetli reseptörler? Alfa-1, H1 M1, M3, M5
  55. 55. Eksitatör etkili iyonlar? Na, Caİnhibitör etkili iyonlar? K, Cl
  56. 56. İyon kanalları ile kenetli reseptörler? GABA-A Glisin-A Glutamat Aspartat 5-HT3
  57. 57. Tirozin kinaz aktiviteli reseptör? İnsülin reseptörü Büyüme faktörleriSitokin reseptörleri ile kenetliler? Sitokinler Büyüme hormonu Prolaktin İnterferonlar
  58. 58. Sitokin reseptörlerini fosforile eden? JAK STAT’ları fosforile eden? JAK Nukleusta transkripsiyonu uyaran? Forforile STAT dimerleri
  59. 59. Guanilat siklazı uyaranlar? ANP, BNP, CNP, NO
  60. 60. İntraselüler Reseptörler Sitoplazmada bulunanlar? Lipofilik hormonlar Nukleusta bulunanlar? Tiroid hormonları Vitamin A & D
  61. 61. Fonksiyonel rezerv oluşturan? Yedek (= spare) reseptörlerBağışıklık gelişiminde görev alanlar? Toll-Like reseptörler
  62. 62. Doz-Cevap İli şkisiKonsantrasyon ile orantılı cevap artışı? Kademeli Cevap var ya da yok? Kuantal Denek bir kişi ise? Kademeli
  63. 63. Doz-Cevap İli şkisi Denek birçok kişi ise? KuantalPotens parametresi EC50 olan? KademeliPotens parametresi ED50 olan? Kuantal
  64. 64. Efektör-Reseptör Reseptörde uyarı oluşturan? Agonist (+/-) Reseptörü bloke eden? Antagonist (= Blokör)Duruma göre karakteri değişen? Parsiyel agonist
  65. 65. Parsiyel AgonistTam agonistle birlikte kullanıldığında? Antagonist karakterAntagonistle birlikte kullanıldığında? Agonist karakter
  66. 66. AntagonizmaReseptör öncesi etkileşim? Kimyasal Reseptör düzeyinde? Farmakolojik Reseptör sonrası? Fizyolojik
  67. 67. AntagonizmaAynı reseptör üzerinden? FarmakolojikFarklı reseptör üzerinden? Fizyolojik
  68. 68. AntagonizmaAgonist artırılınca etkisi geri dönen? Yarışmalı farmakolojikYeni reseptör sentezi ile etkisi geri dönen? Yarışmasız farmakolojik
  69. 69. Etki-Konsantrasyon Grafi ği Yarışmalı antagonizmada? Paralel sağa kayar EC50 artar Yarışmasız antagonizmada? Emax düşer
  70. 70. Potens ParametresiKuvantal doz-cevap ilişkisinde? ED50Kademeli doz-cevap ilişkisinde? EC50
  71. 71. Potens Parametresi Agonistin’in? pD2 Antagonist’in? pA2Kompetitif antagonist’in? pA2
  72. 72. Potens Parametresi  Nonkompetitif antagonist’in? ∅
  73. 73. Agonistler Arası Ekile şim 1+1= 2? Sumasyon 1+1= 3? Sinerjizma 0+1= 2? Potansiyalizasyon
  74. 74. Klinik Test Fazları Hayvan üzerinde?Faz 0 (= Preklinik faz) Gönüllüler üzerinde? Faz I Kısıtlı sayıda hasta? Faz II
  75. 75. Klinik Test Fazları Geniş hasta grubu? Faz III Piyasa çalışması? Faz IVPlacebo, Ruhsat işlemleri? Faz III
  76. 76. Patent Süre Biti şiÇalışmaların başlamasından itibaren? 20 yılİlacın piyasaya çıkmasından itibaren? 10 yıl
  77. 77. TerminolojiAynı etki için doz artırma gereksinimi? Tolerans Doz artırmaya rağmen cevapta geri artış yok? Taşiflaksi
  78. 78. Terminoloji Reseptör sayısında azalma? Down regülasyonReseptör duyarlılığında azalma? Desensitizasyon
  79. 79. Terapötik indeks hesabı?TD50/ED50 veya LD50/ED50
Genel farmakoloji.pdf Creative Commons License

Ders Dökümanları

Santral Sinir Sistemine Giriş
Biz Öğrenirken Beynimizde Neler Oluyor?